• Fafur, Kurpie Zielone

Opis

Jest odmianą polki trampólki i popularnym tańcem na Kurpiach, tańczonym najczęściej przez starszych mieszkańców wsi podczas zabaw i wesel. Fafura tańczy się w parach, w ujęciu zamkniętym, dyszlowym (jak w tańcach towarzyskich) lub okrągłym. Tancerze poruszają się po linii koła, raz pod słońce, raz ze słońcem, obracając się w prawą lub lewą stronę, niekiedy wykonują obroty w miejscu. Zmiany kierunku obrotów i ruchu akcentowane są potrójnym przytupem.

Swoją nazwę swą wziął od „fafurki”, gwarowej nazwy kolorowej wstążki zawiązanej w kokardkę, która zdobiła charakterystyczne wysokie nakrycia głowy – czółka – noszone przez Kurpianki lub wiązana była przy kołnierzyku męskiej koszuli. Taniec ten jest więc lekki (jak fruwająca na wietrze wstążka), w umiarkowanym lub szybkim tempie, metrum 2/4. Kroki fafura są dość proste i podobne do kurpiowskiej trampólki (odmiany polki). Fafura tańczy się parami, w ujęciu zamkniętym, dyszlowym (jak w tańcach towarzyskich) lub okrągłym. Pary poruszają się po linii koła, w czterech kierunkach, niekiedy wykonując obroty także w miejscu. W fafurze – podobnie jak w innych tańcach kurpiowskich – nie spotyka się ukłonów i wysokich podskoków. Przy skocznych krokach trudno byłoby tancerce zachować czółko na głowie. Kroki tańca są lekkie, charakteryzują się miękkim opadaniem z lekkiego podskoku na przednią część stopy i energicznym unoszeniem w tył zgiętej w kolanie drugiej nogi. Przy prostowaniu nogi następuje wyraźne akcentowanie o podłogę (potrójny przytup dwiema nogami), z jednoczesnym lekkim ugięciem w kolanach obu nóg. Kierunek i wielkość obrotów zależą od samych tancerzy, ich fantazji i siły. Często jeden z tancerzy (najczęściej ten najlepszy w gromadzie) krótkim zawołaniem „ogłasza” zmianę kierunku ruchu i wirowania. Każda zmiana akcentowana jest potrójnym przytupem.

Bibliografia

  • Dąbrowska, Grażyna W. Tańce Kurpiów Puszczy Zielonej. Warszawa: CPARA, 1967.
  • Dąbrowska, Grażyna W. Taniec ludowy na Mazowszu. Kraków: PWM, 1980.
  • Dąbrowska, Grażyna W. Tańcujże dobrze. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1991.

Muzyka

  • Fafur

    Józef Mróz (1917-1997) Kadzidło, harmonia pedałowa.
    Nagrano w 1982 r. w Kadzidle.
    Muzyka Źródeł, CD 6: Kurpie, Puszcza Zielona

  • Fafur

    Waleria Chorążewicz, ur.1913, Pełty, pow. Ostrołęka, zam. Czarnia, pow. Ostrołęka – śpiew

    Nagrano 3.08.1952 r. w Czarni, pow. Ostrołęka.
    Nagranie ze Zbiorów Fonograficznych Instytutu Sztuki PAN ©ISPAN

Mapa

  • Kurpie Zielone i Białe
  • Mazowsze